درمان خانگی اسهال در کودکان

تب همراه با اسهال در کودکان نشانه چیست؟

بسیاری از خانواده ها در رابطه با اینکه تب به همراه اسهال نشان دهنده چیست سوال می  پرسند، معمولا اسهال از ساید افکت یا اثرات جانبی بیماری های دیگر می باشد، مثلا زمانی که کودک دچار سرماخوردگی یا آنفولانزا شده است دچار اسهال گوارشی نیز می گردد، علت این امر در آن است که به دنبال سرماخوردگی یا آنفولانزا حتمال ورود ویروس به مجرای گوارشی وجود دارد و این خود سبب ابتلا به اسهال ویروسی می گردد، این مورد در بیماری های باکتریایی نیز صدق می کند، اما اگر علت اصلی اسهال بیماری های نام برده نباشد و ناشی از اختلالات گوارشی باشد تب به علت از دست دادن آب بدن صورت می پذیرد، در حالتی که آب بدن به دنبال اسهال و استفراغ از بدن کودک خارج گردد تعادل آب در بدن دچار اختلال می گردد که در نتیجه می تواند سبب به هم ریختن تعادل دمای بدن گردد.

درمان سریع اسهال و دل درد کودکان در خانه (۹ روش خانگی)

 بسیاری از والدین می خواهند بدانند سریعترین راه درمان خانگی اسهال در کودکان به چه صورتی است تا بدون مراجعه به مراکز درمانی بتوانند در منزل درمان اسهال کودک خود را انجام دهند، از مهم ترین اقداماتی که برای درمان سریع اسهال در خانه باید به آن توجه نمایید می توان به:

تعدیل در رژیم غذایی کودک (کاهش حجم غذا به نسبت قبل)

 منظور از تعدیل یعنی متعادل تر کردن حجم های غذایی دریافتی کودک و نوزاد می باشد، زمانی که اسهال رخ می دهد معده و روده کودک توانایی هضم خود را تا حدودی به صورت موقت از دست می دهد و این امر باعث می شود تا حساسیت پذیری معده و روده نیز افزایش یابد، از همین رو اگر کودکتان دچار اسهال شده سعی کنید از مایعات بیشتر از غذاهای خشک استفاده کنید، اگر شیر به نوزاد می دهید حجم شیر را کمتر اما وعده های دریافتی را بیشتر کنید، سعی کنید نوزاد در حین مکیدن سینه یا شیشه شیر کمتر هوای اطراف دهان خود را ببلعد.

مصرف آب بیشتر (اما آب ولرم!)

 از آن جایی که در اسهال کودکان آب فراوانی را از طریق مدفوع دفع می کنند نیاز است تا آب مصرفی و دریافتی کودک در طول به 1.5 برابر افزایش یابد، اگر کودک آب کافی دریافت نکند می تواند سبب شود تا عملکرد کلیه ها و کبد با اختلال مواجه شده و آسیب هایی نظیر ATN یا نکروز توبولار کلیوی رخ دهد، از طرفی باید درنظر بگیرید دادن آب خالی به کودک در دوره اسهال و دل درد می تواند سبب بروز هایپوناترمی یا کاهش میزان سدیم خون گردد، پس بهتر است برای جبران آب از دست رفته در اسهال از ترکیب آب و پودر هایی نظیر او آر اس ORS با دستور و تجویز پزشک استفاده گردد.

برای کودکان زیر 1 سال از شیر مادر به جای شیر خشک و یا شیر معمولی استفاده نمایید

 به دلیل حساسیت کودک به برخی از شیرهای خشک و همچنین وجود مواد نگهدارنده در شیرخشک افزایش حساسیت و سنسیویتی معده و روده کودک افزایش می یابد و این امر می تواند سبب بروز عوارض بیشتر از اسهال کودک گردد، از همین رو تا رفع و درمان اسهال کودک بهتر است از شیرمادر به جای شیرخشک استفاده شود.

عدم استفاده از آبمیوه های صنعتی

 اگر کودک به دلیل اسهال شدید دچار ضعف و بی حالی شده است برای بهبود انرژی و تامین قندخون از آبمیوه مصنوعی استفاده نکنید، آب میوه مصنوعی به دلیل ساخارین (شیرین کننده مصنوعی) می تواند سبب تشدید علائم دل درد گردد از طرفی آبمیوه مصنوعی فاقد ویتامین است که ارزش غذایی نیز ندارد، در عوض برای کنترل اسهال کودک می توانید از آبمیوه های زیر اما به صورت طبیعی استفاده کنید:

•      آب آناناس
•     آب خیار
•     آب هندوانه
•     آب گریپ فروت و لیمو شیرین
•     آب پرتقال

استفاده از برنج برای جذب اسهال

برنج به دلیل ساختارخود می تواند در ایجاد قوام مناسب برای مدفوع تاثیرگذار باشد، اگر کودک شما دچار اسهال شدید شده است سعی کنید از برنج سفید (نه قهوه ای) و به صورت نیمه پخته یا به اصطلاح کته استفاده کنید، برنج کته قوام مناسبی به اسهال کودک خواهد داد، از طرفی برنج انرژی کافی را در اختیار بدن کودک یا نوزاد قرار می دهد تا با عارضه اسهال بتواند با انرژی بالاتری مقابله نماید.

تغذیه مناسب با ماکارونی بدون چربی اضافه

 ماکارونی نیز به عنوان کربوهیدرات سبک می تواند در کنترل علائم اسهال هم لحاظ تامین انرژی و هم از لحاظ افزایش قدام و پایداری مدفوع کودک تاثیرگذار باشد، سعی کنید هم ماکارونی و هم برنج را بدون روغن طبخ کنید زیرا روغن می تواند سبب روان کردن روده و تشدید اسهال شود.

استفاده از غذاهای نشاسته ای

 نشاسته عنصری دیر هضم می باشد، هر ماده ای که ناشسته داشته باشد نیز به طبع مدت زمان هضم بالایی دارد، از همین رو استفاده از غذاهای نشاسته با ایجاد کردن سیکل برعکس می توانند در کنترل علائم اسهال کودک با کاهش حرکات پاراستیلیزیس یا دودی روده تاثیرگذار باشد.

استفاده از قطره های گیاهی همانند پدی لاکت

 پدی لاکت در واقع یک محصول سنتی و نوین به حساب می آید که مشتق از یک آنتی بیوتیک به نام بیفیدوباکتریوم اینفنتیس و پروبیوتیک به نام پره بیوتیک فروکتوالیگوساکارید می باشد، درواقع پدیلاکت یک سین بیوتیک به حساب می آید که هم در بازسازی باکتری های روده تاثیرگذار است و هم در کنترل علائم باکتریایی و میکروبی روده تاثیر بسزایی دارد، از همین استفاده از پدی لاکت به عنوان یک قطره سنتز طبیعی و گیاهی می تواند در مسیر درمان اسهال کودک تاثیرگذار باشد.

استفاده از شربت های پروبیوتیک

 استفاده از شربت های پروبیوتیک می تواند با تاثیر مستقیم از بروز عوارضی حاد اسهال جلوگیری به عمل آورد، از همین رو برای کودکان و نوزدانی که دچار علائم اسهال شدید هستند می توان از شربت های پروبیوتیک زیر طبق دستور پزشک استفاده نمود:

•      پروبیوتیک بایوکید
•     بایو لاکت
•     پروکید پویا
•     کیدی گارد
•     پرو بیبی پویا
•     بیبی یست
•     بیوفنت
•     بیوپد و ویتامین د

اشاره نمود، از همین رو اگر قصد دارید در خانه خود درمان اسهال کودک در منزل را انجام دهید به نکات فوق توجه نمایید، در ضمن همچنین می توانید از ویزیت در منزل نیز بهره مند گردید.

درمان اسهال در کودکان سنین مختلف

به طور در همه دوره های رشد و توسعه بدنی کودک درمان اسهال کودک باید مورد توجه قرار بگیرد، با توجه به پرعوارض بودن اسهال کودک اما حال نوبت به آن رسیده است تا در رابطه با درمان اسهال در سنین مختلف و رده های سنی مختلف با شما صحبت نماییم، از این رو بهتر است لیست زیر را مطالعه نمایید:

درمان اسهال در کودک یک ساله

از آن جایی که اختلالات گوارشی در سنین پایین به نسبت سنین بالا به دلایل مختلفی همانند: عدم هماهنگی ارگان های مختلف بدن و موارد مشابه بیشتر است ما شاهد اختلالات گوارشی در سنین یک سال و به پایین خواهیم بود، اگر به کودک خود شیر خشک می دهید از ادامه آن جلوگیری نمایید، شیر خشک دارای موارد افزودنی است که می تواند سبب تحریک روده ها در کودکان گردد، اگر کودک دچار سرماخوردگی یا اختلالاتی به این صورت شده است احتمالا علت دل درد نیز همین مورد است، بهتر است بیماری زمینه ای درمان گردد، معمولا از قطره های پروبیوتیک مانند پدی لاکت در این شرایط  استفاده می گردد.

درمان اسهال در کودکان زیر دو سال

در کودکانی که زیر دوسال و بالای 1 سال هستند استفاده از شیر ماده، عدم استفاده از آب آشامیدنی ساده، عدم استفاده از آبمیوه، عدم استفاده از نوشیدنی های گازدار و استفاده از قطره پدی لاکت یا پروکیت از ارزش بالایی برخوردار است.

درمان اسهال در کودکان 2 سال

برای کودکان دو سال استفاده از مایعات الکترولیتی (ساش الکترولیت)، استفاده از قطره پدی لاکت نیز بسیار مهم است، از همین رو اگر کودک شما 2 ساله است بهتر است از این روش ها استفاده نمایید در ضمن اگر کودک مایعات بیشتر دفع می کند سعی کنید آب را با الکترولیت ها مملو نمایید و آب را به صورت ساده به کودک ندهید.

درمان اسهال کودکان بالای دو سال

برای کودکان بالای دوسال که تغذیه آن ها شروع شده استفاده از برنج نرم، ماست، آب الکترولیت و در برخی موارد استفاده از پدی لاکت می تواند کمک رسان باشد، به هر حال اگر کودکان دچار علائم بسیار حاد شده است بهتر است که از تزریق سرم در منزل برای کودکان نیز استفاده نمایید.

درمان اسهال در کودکان سه ساله

برای کودک 3 ساله استفاده از ترکیبات نشاسته دار مانند: سیب زمینی پخته، موز، نان تست، آبگوشت، سوپ می تواند کیفیت مراقبت از روده ها را افزایش دهد.

درمان اسهال در کودکان 4 ساله

استفاده از رژِیم غذایی پر ویتامین و پر نشاسته برای درمان اسهال در کودکان 4 ساله می تواند بسیار سودمند باشد، از همین رو استفاده از رژیم غذایی همانند: ماست، سیب زمینی آب پز، عدم استفاده از مواد غذایی تند و خشک، استفاده از آب مایعات الکترولیتی و غیره می تواند در درمان این اختلالات کمک رسان باشد.

درمان اسهال در کودک 5ساله

برای درمان اسهال در کودک 5ساله نیز لیست مواد غذایی زیر بسیار مناسب و کارآمد خواهد بود:

•     فرنی
•     سیب زمینی پخته
•     آبگوشت کم نمک کم چرب
•     سوپ جو
•     آب الکترولیت
•     دارو درمانی با نسخه پزشک

درمان اسهال کودکان بالای پنج سال

برای کودکان بالای 5 سال به طور طبیعی درمان اسهال به نسبت کودکان کم سن تر آسان تر است زیرا تکامل سیستم گوارشی در این حالت به نسبت دوران کودکی بیشتر  می باشد، استفاده از مایعات، عدم استفاده از تنقلاتی مانند بستنی و پفک و چیپس، استفاده از رژیم غذایی آبکی، استفاده از ساشه اور آر اس الکترولیتی، استفاده از نظر متخصصین اطفال و موارد مشابه از این طریق قابل استفاده خواهد بود.

درمان اسهال در کودکان در طب سنتی

از آن جایی که اسهال به هر علتی که ایجاد شده باشد ناشی از تحریک بیش از حد روده ها و سیستم کولینرژیک می باشد، کنترل این حالت می تواند در درمان و کنترل دل درد موثر باشد، در طب سنتی بسیاری از مواد گیاهی وجود دارد که می تواند درمان بیماری اسهال را تسهیل ببخشد، از مهم ترین این دارو های گیاهی در طب سنتی می توان به:

•     دمنوش نعناع
•     استفاده از دمنوش بابونه
•     استفاده از دمنوش شیرین بیان
•     استفاده از دمنوش ریحان
•     استفاده از دمنوش به لیمو
•     استفاده از دمنوش رازیانه

البته باید در نظر  داشته باشید که این دارو ها برای کودکان زیر 3 سال مناسب نیست و برای کودکان بیشتر از 3 سال معمولا طبق نظر متخصص طب سنتی باید اجرا گردد.

مهم‌ترین قدم: جبران آب و املاح

در اسهال خفیف، ممکن است ادامه نوشیدن و تغذیه معمول کافی باشد. اما وقتی دفع آبکی زیاد می‌شود یا استفراغ هم وجود دارد، محلول خوراکی جبران آب و املاح، یعنی ORS، می‌تواند کمک‌کننده باشد. این محلول ترکیب مشخصی از آب، قند و نمک‌ها دارد؛ آبمیوه، نوشابه، نوشیدنی ورزشی یا آب خالی جایگزین مناسبی برای آن در جبران کم‌آبی نیستند. منبع: آکادمی اطفال آمریکا 

ORS آماده یا پودر داروخانه‌ای تهیه کنید. پودر را دقیقاً با مقدار آب نوشته‌شده روی بسته آماده کنید و چیزی به آن اضافه نکنید. محلول را کم‌کم و در دفعات متعدد به کودک بدهید؛ نوشاندن یک‌باره حجم زیاد، به‌ویژه هنگام تهوع، دشوارتر است. درباره مقدار مناسب برای سن و وزن کودک، به‌خصوص در شیرخواران، از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرید. اگر کودک مایعات را نگه نمی‌دارد، ادامه مراقبت خانگی بدون ارزیابی کافی نیست. منبع: راهنمای داروهای کودکان 

در زمان اسهال چه غذایی به کودک بدهیم؟

اصولا برای نوزادان و کودکان زیر 3 سال بهتر است از داروی گیاهی استفاده نکنید و به نظر متخصص کودکان اکتفا نمایید، اما برای کودکان بیشتر از سن 3 سال استفاده از قطره «لومکس» می تواند موثر و تاثیر گذار باشد، از قوی ترین داروی گیاهی برای درمان اسهال کودکان می توان به موارد زیر اشاره نود:

شربت بارهنگ

بارهنگ که به Broadleaf Plantain نیز معروف است یک گیاه است که بیشتر منتسب به قاره آفریقا می باشد، اثرات بی نظیر بارهنگ برای کاهش دل درد و کاهش اسهال کودکان هم اکنون برای محققان روشن شده است و می توان از این داروی گیاهی برای کاهش اسهال کودک و رفع دل درد استفاده نمود، برای استفاده از بارهنگ باید ابتدا شربت گیاهی آن را تهیه نمایید، طرز تهیه شربت بارهنگ به عنوان قویترین داروی گیاهی برای درمان اسهال کودکان به شرح زیر می باشد:

تخم بارهنگ را از عطاری خریده و آن را به مدت 5 دقیقه بجوشانید

پس از 5 دقیقه از جوشاندن آن را در دمای محیط بگذارید تا به صورت طبیعی ولرم و سرد گردد

    حال عسل و گلاب را به داخل آن ریخته و به خوبی هم بزنید

    اگر ترکیب تند بود و برای کودک آزاردهنده است می تواند مقداری آب به آن اضافه کنید

    این ترکیب را طبق نظر پزشک روزی 2 بار استفاده کنید.

شربت تحفه حکیم مومن یا مرزه

برای کودکانی که دچار اسهال آبکی زرد رنگ هستند می توان از جوشانده شربت مرزه که در علم طب سنتی باستان به "تحفه حکیم مومن" نیز معروف است استفاده نمود، طرز تهیه شربت مرزه جهت درمان اسهال آبکی کودک به شرح زیر می باشد:

    ابتدا 1 قاشق مرزه را اخل طرف ریخته و 2 لیوان آب داخل ظرف بریزید

    1 قاشق چیخوری شکر سرخ را به آن بیافزاید

    ترکیب حاصله را تا 15 دقیقه با دمای کم بجوشانید

    محصول حاصله را کنار گذاشته تا خنک شود

ساشه پلانتاژل گرانول

یک ساشه مشتق شده از بارهنگ و نعناع می باشد که در ترمیم دل درد کودکان البته با نظر پزشک بسیار کارآمد است، برای استفاده باید با توجه به وزن کودک ساشه در آب طبیعی ریخته شده و سپس به خوبی حل شود، در نهایت در بازه هایی از روز به کودک خورانده شود.

شربت پوست انار

برای کودکانی که اسهالشان قطع نمی شود می توانید طبق نظر پزشک اطفال خود از شربت پوست انار استفاده کنید، برای اینکار می توانید از روش زیر برای تهیه شربت پوست انار استفاده کنید:

    ابتدا مقدار مشخصی از پوست انار را داخل ظرف با 200 سی سی (2 لیوان آب) به مدت 20 دقیقه بجوشانید

    سپس ترکیب حاصله را از روی گاز برداشته و بگذارید خنک شود

    یک قاشق غذاخوری عسل و یک قاشق غذاخوری آبلیموی تازه به آن اضافه کنید

    ترکیب حاصله را روزی 2 بار به کودک بدهید، این ترکیب علاوه بر داشتن خواض ضداسهال در افزایش قدرت سیستم ایمنی بدن نیز بسیار موثر می باشد.

شیر مادر را ادامه دهید. شیرخشک هم معمولاً باید با همان غلظت همیشگی مصرف شود؛ آن را خودسرانه قطع یا رقیق نکنید. تغییر نوع شیر یا حذف لبنیات فقط در بعضی شرایط و با نظر پزشک لازم می‌شود. اگر کودک استفراغ دارد، اولویت با دریافت مایعات قابل‌تحمل است و غذا را به او تحمیل نکنید. منبع: مؤسسه ملی دیابت و بیماری‌های گوارشی و کلیوی آمریکا 

بهترین دارو برای اسهال کودکان

پدی لاکت

این دارو یک داروی پروبیوتیک است که در کاهش حرکات مربوط به روده کمک می نماید، در اسهال حرکات روده ای با توجه به تحریک بیش از حد اعصاب کولینرژیک تحریک می گردد و استفاده از داروی پروبیوتیک می تواند در این مسیر کمک رسان شما و کودکان باشد، در اسهال معمولا به دلیل خروج باکتری های روده ای نیاز به جایگزینی آن ها می باشد تا فرآیند جذب برای کودک با اختلال مواجه نگردد، استفاده از قطره پدی لاکت در این مسیر می تواند کمک رسان شما عزیزان باشد، نحوه استفاده از آن نیز به طور معمول به سن و دستور پزشک بستگی دارد.

غذای مناسب برای اسهال کودکان

همانطور که خدمتتان گفته شد استفاده از رژیم غذایی مناسب می تواند در جبران اختلالات الکترولیتی کمک رسان باشد، از مهم ترین رژیم غذای برای کودکان بالای 18 ماه تا 9 سال می توان به موار زیر اشاره نمود:

•     برنج کته
•     سوپ جو بدون ادویه
•     فرنی کم شیرین با نشاسته
•     سیب زمینی آب پز
•     موز
•     میوه به (بدون پوست)
•     نان تست سبوس دار
•     آبگوشت بدون اودیه
•     ماست پروبیوتیک

اشاره نمود، بهتر است اگر با مصرف این مواد غذایی درمان صورت نمی پذیرد کودک را به متخصص اطفال نشان دهید.